O lobo da xente
O sucedido que vou referir contáronmo como
certo. Dixéronme onde foi, que foi preto de Trives; vive aínda quen mo contou,
e que, cando era novo, coñeceu a todas as persoas que andaron na historia,
porque tampouco hai tanto tempo que pasou: haberá como cincuenta ou sesenta
anos.
Mais imos ao conto.
Era pola castañeira. O tempo era revolto e
outonizo, chovía por veces e facía tan escuro que era noite pouco despois de
xantar. Ía un pouco como de día de defuntos e a tristura do mes da ánimas
espallábase xa empardecendo o ceo por toda a banda.
O Anxo andaba nun souto, onde o río da
Cabalar. Tiña o cabelo claro, os ollos azuis, as meixelas roxas. Tiña un gran
peito e brazos fortes, e era coraxoso e valente. Estaba termando dun sequeiro e
saíra nunha escampada a apañar folla no souto.
O souto onde andaba o Anxo era pecho e
sombrizo, cuberto o chan de herba verde entre a que medraban estalotes,e
chouparros, flora das terras húmidas...
As chancas do Anxo ao triparen esmagando as
follas cobrizas e douradas, molladas no chan, facían un ruído apagado.
Un veciño pasou aló enriba pola verea, e
berroulle desde o valado:
- Ai, Anxo, seica estás a secar as castañas?
- Estou.
- Pois recóllete pronto e atranca ben, non che
vaia vir o lobo da xente.
Había pouco desapareceran uns nenos dos que
ían co gando ao monte. Un camiñante aparecera medio comido no camiño real. Logo
os casos repetíanse. Principiaron a dicir que era un lobo, que, de que se afán
a comer a carne de cristián, xa non queren comer doutra, porque seica lles sabe
mellor, que hai quen di que é unha carne doce, e outros din que é imitante á de
marrán, mais como ninguén a probou, non se sabe de certo... Mais outros dicían
que debía ser un home, un unha especie de sacaúntos. Aínda os había que era un
home que se volvera lobo...
E aínda pasaron máis cousas, e dicían que unha
das veces viran as pisadas do lobo, mais dun lobo moi grandísimo... Por fin a
moita xente xa non lle collía a dúbida pois por dúas veces, homes que ían de
viaxe, atacounos un lobo tremendo, que non sei como puideron fuxir. Dunha das
veces, un disparoulle e o lobo coma se nada.
O medo correu por toda aquela terra, e a xente
non quería saír fóra despois de empardecer, e aínda non se quería desviar moito
da casa nun día claro. A sona do lobo da xente
Castañeira é o tempo en que se recollen as
castañas, no outono.
collía deica Maceda por unha banda e deica
Quiroga e Valdeorras por outra, e aínda chegara a Viana..., había quen xuraba
que lle entrara na casa; outros que o atoparan indo para tal sitio ou para tal
outro. Uns que era abrancazado e vello. Outros que era mouro. Que se tiña
dentes de tal xeito ou de tal outro, nunha ringleira ou en tres, que se tumba
que se taramba; o que se apalpaba era o medo.
O certo é que o lobo é cousa de temer.
Ningunha outra fera arrepía aos homes como o lobo. El algo ten...O lobo ten
ollar magnético; os seus ollos relocen como brasas de noite: na noite pecha,
sen estrelas, pode un ter a carón seu o sinistro paseante nocturno, e non
verlle o vulto, mais as dúas flamiñas acesas dos seus ollos anuncian que alí
está. É un ollar que traspasa a un coma unha espada, e detén o sangue nas veas
e deixa a un coma a neve... Non cómpre nin tan sequera velo: abonda con sentilo
ouvear medoñento para que lle pase a un por todo o corpo o arreguizo astral,
igual ao que se sente cando lle dan unha labazada no medio da noite silandeira
unhas mans invisibles.
O Anxo era un mozo doutro tempo, e era un
pouco medrán. Mais saber sabía o que tiña que facer. Así que, de que escureceu
meteuse no sequeiro, pechou ben a porta e polo si polo non, botou dúas trancas,
asegurou a bufarda, pillou unha machada e pousouna no banco da lareira, ben á
man. Despois puxo uns guizos no rescaldo e soprou nas brasas ata que levantou a
lapa; entón foi partindo máis guizos e botándoos ao lume. Así que o lume se
ergueu ledo e danzarín, enchendo o sequeiro de claridades e sombras estrañas,
sacou un cacho de touciño e foino comendo co pan pouco a pouco. Rematou. Aínda
habíaun grolo de viño na gamela; escorrichouno, limpou os beizos co revés da
man e ficou un pedazo mirando para o lume.
Non se oía máis que arder a leña, escachar a
casca das castañas na caniceira, e algunha vez o aire fóra, que andaba coas
follas secas. Algo tamén, moito menos, o río da Cabalar, aló para abaixo.
Principiaba a topenear o Anxo, cando lle
pareceu que sentía así coma se andasen rañando na porta...Púxose a espreitar un
pouco inquedo, reparando ben: non sentiu nada. Que ía ser ... E mais... agora
si... agora si que era certo; agora andaban rañando na porta...
Que me leve o demo se non anda aí –pensou o
Anxo.
E aínda cheo de medo, ergueuse caladiñamente e
apañou a machada... A cousa ía de veras: agora trequeleaban na porta, e con
forza... Con tanta forza que estalaban as táboas. O Anxo meteuse atrás do
lume...
De súpeto, o arreguizo astral correulle desde
as uñas dos pés ao coiro da testa, e todos os cabelos se lle puxeron de punta:
na porta había unha fendedela, e por ela pasaba a pata dianteira dun lobo
grandísimo. Unha pouta negra, grande, con uñas afiadas que relucían.
O Anxo non quixo ver máis. Caladiñamente
agatuñou pola parede, e foise acochar por riba da caniceira. Desde alí miraba
para a porta morto de medo.
Castañeira é o tempo en que se recollen as
castañas, no outono.
Pola porta apareceu un fociño longo, con
dentes brancos que en poucos instantes fixeron saltar as táboas, e polo burato
colouse no sequeiro o lobo da xente.
O Anxo vira o lobo moitas veces. Mais lobo
coma aquel, tan negro, tan peludo, tan espantosamente grandísimo, con aqueles
ollos, sanguiñentos e relucentes, que escintilaban máis ca o lume da lareira,
con aqueles dentes brancos e afiados coma navallas, aquel fociño mouro, lixado
de sangue fresco, aquelas poutas grandes coma as dun oso, como aquel nunca, endexamais
outro vira. O Anxo , acochado na caniceira, tremaba coma unha vara verde, mais
non rebuliu.
O lobo da xente foise chegando ao lume como
con receo. Andou cheirando o banco, a machada que o Anxo deixara no chan, a
navalla e o pan riba do banco, e logo ficou quedo un pedazo. O Anxo sentíao
alentar, coma cando vai canso.
Despois, aquela si que foi: o lobo da xente
comezou a rebulir, foi soltando a pelica, e apareceu de súpeto transformado
nunha rapaza fermosa, como un caravel recén aberto. Non levaba máis ca a
camisa, e os cabelos escuros con reflexos dourados estaban despeiteados e
soltos e chegábanlle moito máis abaixo do medio corpo.
Sentou no banco, a rente do lume, e púxose a
quentar. Debía vir aterecida, e o Anxo, que non lle quitaba os ollos, viu que
pola faciana, branca coma a dun defunto, lle ecoaban regueiros de bágoas. Logo
tapouna coas mans e estalou saloucando e chorando tan amargurada, que ao Anxo
partíaselle a alma.
Mais nisto alumouse cunha idea toda a
conciencia do rapaz: o caso foi que pegou nun ha vara que había na caniceira, e
sacando un brazo, pillou coa vara a pelica do lobo da xente, que a rapaza tiña
ao pé dela, e botouna no lume.
A rapaza botou un berro adoecido:
- Ai pel, váleme! Váleme, miña pel querida!
A pelella revoltábase enrabexada para fuxir do
lume, e tiraba por irse para onde a moza, mais o Anxo tíñaa presa coa vara e
non a deixaba escapar. E a pelica rebulía e asubiaba, mais ao fin foise
queimando ata que ardeu toda.
Entón a rapaza ergueu os ollos verdes, onde
escintilaban palliñas de ouro, e díxolle ao mozo docemente:
- Baixa, baixa, que me libraches, non teñas
medo de min!
O Anxo baixou da caniceira e veuse sentar onda
ela. Ela díxolle:
- Foi miña nai quen me botou a fada, mais ti
quitáchesma.
Preguntou o rapaz:
- Como foi para che botar a fada?
- Pois verás. Eu son filla do señor Farruco de
Navea que Deus teña na gloria; era eu meniña pequecha cando morreu meu pai, e
miña nai casou cun de San Clodio, e viñeron para a casa. De principio non me
daba tino ningún nin me falaba. Eu sacaba a facenda ao monte, cociñaba para
eles, cociñaba para os porcos, ía á roza e ás patacas; eles ían ás festas, e
Castañeira é o tempo en que se recollen as
castañas, no outono.
deixábanme soa na casa, levaban empanadas e
viño... Mais de que fun medrando, aínda que miña nai non levaba ben que eu
fose, o home principiou a me querer levar con eles ás festas, e aínda lle dixo
unha vez a ela que se ela non quería vir que iamos os dous, el e mais eu ... E
dar, dábame máis agarimo que a mi madre... Máis ao fin, un día andando na roza,
achegouse a min, e eu que lle coñecía a intención porque lle vin os ollos, e
que non tiña que me puidera valer, defendinme e leveille unha man co fouciño...
Cando o trouxeron ferido para a casa, a miña
nai púxose enrabechada como un can doente; botouse a min, que se non a collen
as veciñas, alí dá conta da súa filla de rabiosa que estaba, e como non me
puido bater, volvíase tola e berraba:
“Vaite da casa, mala muller! Mala filla! Filla
dun lobo! Permita Deus que te volvas loba, e que andes arrastrada polo monte
coma os lobos, mala filla!
Fada que me botou, fada que me saíu. Non sei
que me deu aquela noite que me puxen coma tola: esgacei as sabas coas uñas e
trinceina cos dentes e principiei a berrar e ouvear coma un lobo...
A miña tía foi onda unha veciña que era
entendida. Veu a veciña e referinlle todo. Entón ela dixo: Esa é a fada que túa
nai che botou. Mira, filla, a fada non a pode quitar nin o mesmo que a bota,
aínda que logo se arrepinta. Éche igual que o aire cativo, e o mal ollado, e o
meigallo. E ti has andar polo monte, con pel de lobo, mentres non pasen os anos
que teñen que pasar, ou mentres non perdas a pel de lobo, mais entón, o mellor
é que a queimen, que se non, estea onde estea, non has parar ata que a volvas
coller.
E así foi. Aquela noite, que era a terceira,
non sei que me pasou pola testa, que me fun da casa e non volvín...E andei
perdida, cumprindo a miña fada, ata hoxe, que dei contigo. Deus cho pague que
me volviches á vida dos cristiáns!”
Non hai para que dicir. O conto remata
referindo que Anxo e mais a moza casaron.
Comentarios