GALEGO 1º da ESO (aulagalegasn@gmail.com)

  A NARRATIVA  Aínda que antigamente a épica narraba feitos e fazañas en verso, axiña se foi impoñendo a prosa para narrar sucesos reais ou ficticios. Unha novela é unha obra escrita en prosa que narra feitos cuxa verosimilutude responderá á categoría que escolla a persoa que a escriba, acontecementos (normalmente ficticios) que lle ocorren a personaxes nun espazo e tempo determinado, respondendo a unha estrutura interna que organiza a persoa que a escribe (autora/ autor). TIPOS E NOVELA Segundo narren sucesos dunha categoría ou doutra podemos poñerlle un adxectivo á novela e falar de distintos tipos de novelas:  históricas, policíacas, románticas, científicas, fastásticas, de aventuras, de ciencia ficción, etc... A VOZ NARRADORA A voz narradora pode responder a unha voz interna dunha personaxe protagonista se está en 1ª persoa ou unha voz narradora externa omnisciente (que coñece todos os detalles, mesmo o que pensa calquera personaxe) se está en 3ª persoa. ...

 

Como se chaman as distintas partes do noso corpo?  Realiza un debuxo na tú alibreta e vaille poñendo os números como na ilustración e logo nunha listaxe feita debaixo do debuxo vai poñendo a carón dos números os nomes en galego das distintas partes do noso corpo.    Cando remates o exercicio podes atopar máis na seguinte entrada  

Tres reflexións antes da nosa avaliación inicial A DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA FAINOS HUMANOS A LINGUA QUE  NOS FAI ORIXINAIS O DEREITO A SER DIFERENTE

                                     Cadea humana no Grove 12-XI-2012 ( Foto Vitor Mejuto) Que che suxire esta fotografía?  Que están facendo? Quen a protagoniza? Que expresan para ti?  A ver se acertas que pode simbolizar. Algunha vez te preguntaches por que vivimos en sociedade? Por que o ser humano non pode vivir aillado e de costas ao outro? Cal é a clave para vivir en colectivo?  A resposta está na identidade .        Nesa procura do eu que comeza mesmo ao nacer, hai un camiño constante que nos vai descubrindo o mundo aos poucos, un mundo tan complexo e diverso que sempre haberá alguén alleo ao que achegarnos. Nese camiñar , por forza, caemos na conta de que a diversidade nos fai humanos e deste xeito axiña pasamos de estar na Casa a construír na paisaxe a nosa Terra, en base a nosa lingua, cultura e historia, unha personalidade na que o orixinal do nós...

1ª Modalidade para o alumnado que teña unha soa avaliación pendente: Realizarán unha proba cos mesmos contidos da avaliación que teñan suspensa tendo en conta ademais que poderá incluír dita proba preguntas relacionadas coa lectura asociada a cada avaliación (no caso de non ter superado no seu día a proba relativa a unha das lecturas do curso): Contidos da 1ª Avaliación.  Contidos da 2ª Avaliación. Contidos da 3ª Avaliación. 2ª Modalidade para o  alumnado que teña dúas avaliacións pendentes: A) Contidos da 1ª e 2ª avaliacións: Agás a gramática das frases e os contidos da tradición oral da 1ª e da 2ª avaliacións. B) Contidos da 1ª e da 3ª avaliacións: Agás a gramática das frases da 1ª e os contidos da tradicion oral da 1ª e da 3ª avaliacións C) Contidos da 2ª e 3ª avaliacións: Agás o contido do Día de Rosalía e os da tradición oral da 2ª e da 3ª avaliacións. PLAN LECTOR: Con carácter excepcional poderán incluírse na proba algunha pregunta sobre as lecturas que teñan pendente...

Castelao pintando as máscaras para a obra   Para ver contidos:  OS VELLOS NON DEBEN NAMORARSE  

A proba da 3ª avaliación versará sobre os seguintes contidos: Gramática: VERBOS IRREGULARES Haberá que conxugar (varios tempos) dos verbos que aparecen nas páx.265 a 272: caber, dar, dicir, estar, facer, haber, ir, poñer, pór, poder, querer, saber, ser, ter e TRAER , VER / VIR   (ollo que non aparecen nestas páxinas do libro, pero si nos enlaces correpondentes) PRONOMES  PERSOAIS ATÓNOS  Seguimos traballando co uso dos pronomes átonos. Lembra estudar a colocación dos pronomes, cando usar TE/CHE e practicar como contraen para substituír con pronomes átonos o CD e o CI dunha oración.   OS DETERMINANTES: ARTIGOS, ADXECTIVOS E PRONOMES (NON PERSOAIS)  no libro de texto páxinas 140-141/ 158-159 Léxico e ortografía Na aula Grafías con B / V páxinas 99 e 119 do libro. Grafías con H ou sen ela páxina 139 do libro DECATARSE e 6 advertencias máis Literatura AS LETRAS GALEGAS DO 2026. BEGOÑA CAAMAÑO. Lingua e sociedade AS LINGUAS DO MUNDO: AS LINGUAS DA PENÍNSULA Tra...

  VERBOS IRREGULARES: QUE DEBO SABER?

  O Día das Letras Galegas celebrouse por vez primeira un 17 de maio de 1963, xusto cen anos despois da saída da imprenta do primeiro libro en galego de Rosalía de Castro titulado Cantares Gallegos.     Esta ano 2026 homenaxeamos neste Día das Letras a Begoña Caamaño. (1964-2014)  Procuramos unha breve biografía na que destacamos tres facetas a de xornalista a prolo do galego, a de activista feminista e escritora que recrea a mitoloxía grega e céltica.                                                       Escribo para pensar o mundo que eu quero   DA MITOLOXÍA GREGA 1- Resume o argumento da Odisea de Homero, considerada a primeira novela da literatura occidental escrita hai 2600 anos na Grecia Antiga. Un libro que Begoña coñeceu na súa infancia e ao que volveu para escribir a súa primeira novela Circe ou o pracer do az...

  O xénero dos diálogos:  dramático ou teatral é un xénero literario moi peculiar.  Preséntase nun texto pensado para representar con diálogos de personaxes e acoutacións ou indicacións para poder levar a cabo a obra tal e como foi concibida polo autor/a.  O  xénero do conflito : Outro dos elementos claves é que no teatro imos ver un conflito en acción, unha especie de desacordo, de loita de ideas ou entre contrarios, de choque ou enfrontamento de formas de pensar e actuar que ben se poden resolver de xeito tráxico (mortes, finais tristes e terribles) ou ben r ematar de maneira feliz ou cómica  (alegrías, festa, celebracións).   ACTIVIDADES:   Formulemos unha primeira pregunta.   1- Mirando a ilustración que acompaña ao dítico co que se presenta a obra, cal cres que será o conflito que se plantea nesta representación?  A obra que ides ver representada pola Aula de Teatro do Sei San Narciso, titúlase:  FOBOS, unha viaxe baixo ...

Que relación ten a Festa do Maio coa Mitoloxía Greco-romana e a mitoloxía Céltica? Como contaban os gregos e os romanos o paso do inverno á primavera? Contan os mitos gregos que Antigamente a primavera era eterna e que os deus supremo dos vivos, Zeus,  e dos mortos, Hades, dependían para alimentar á humanidade da deusa grega da fecundidade Deméter (Ceres para os romanos) e da súa filla Perséfone (en latín Flora ou Proserpina) deusa da floración.  Hades raptou a Perséfone e levouna ao mundo dos mortos e soubemos como se sae coa súa a pesar do seu acto violento, porque a deusa comeu seis pepiñas de granada, a súa froita preferida. Cando Deméter despois de meses longas xornadas de desesperación, deixara de provocar colleitas para a limentar aos mortais, famentos estes e queixándose a Zeus, levaron a este e a Deméter na procura da filla desaparecida. Helios (o Sol que todo o ve) revelou o paradoiro de Persefone, raptada por Hades, e cara este foron dirixidas as demandas inmediatas...

  No libro aparecen nas páxinas 140,-141 / 158-159 O artigo  Os determinantes  I Os determinantes II

Portada do libro e a autora do mesmo. Que é un lobishome ou un licántropo? A etimoloxía (a orixe das palabras) de licántropo suma dúas palabras gregas Licos: lobo + antropos: home. Logo un lobishome, que é a palabra galega será un ser humano que se converte en lobo.  Hai na tradicion oral galega moitas historias que nos falan dos lobos e dos lobishomes, imos ver varias nestes días namentres ides lendo na casa este libro  de Paula Carballeira e ides facendo os resumos de cada capítulo manuscritos para entregalos no día da proba de lectura que será o próximo día 15 de abril. DA TRADICIÓN ORAL: OS LOBISHOMES  O LOBISHOME NO SEQUEIRO O sucedido que vou referir contáronmo como certo. Dixéronme onde foi, que foi preto de Trives; vive aínda quen mo contou, e que, cando era novo, coñeceu a todas as persoas que andaron na historia, porque tampouco hai tanto tempo que pasou: haberá como cincuenta ou sesenta anos. Mais imos ao conto.  Era pola castañeira. O tempo era revolto e ...

UNIDADE 3 Gramática: Suxeito e predicado . páx. 56-57 do libro de texto Literatura: Os recursos estilísticos ou literarios páx. 60-61 do libro de texto Tradición oral no blog: Como se celebra en Galicia  de xeito tradicional? -  O ciclo das Trece Lúas. A tradición oral no Nadal. -  Dos Reis ao Entroido e a Coresma (I) UNIDADE 4 Literatura: Os xéneros literarios páx 80-81 do libro de texto. Gramática:  Os verbos regulares en galego  As funcións da oración (I): Complementos Directo e o Indirecto. - OS COMPLEMENTOS DIRECTO E INDIRECTO. Fíxate no seguinte exemplo:                                   Eu fixen filloas para eles. O verbo é o "xefe da oración", o núcleo do predicado. El sabe quen é o suxeito (eu: o que fixo as filloas)  e tamén nos orienta sobre os seus complementos: Preguntámoslle ao verbo QUE fixen? Responderá o Complemento Directo: filloas Se preguntamos A ou PARA...

 UNHA DUCIA DE MANEIRAS DE CELEBRAR O NACEMENTO DE ROSALÍA XAN  Xan vai coller leña ó monte, Xan vai a compoñer cestos, Xan vai a poda-las viñas, Xan vai a apaña-lo esterco, e leva o fol ó muíño,                               5 e trai o estrume ó cortello, e vai á fonte por augua, e vai a misa cos nenos, e fai o leito i o caldo... Xan, en fin, é un Xan compreto,          10 desos que a cada muller lle conviña un polo menos. Pero cando un busca un Xan, casi sempre atopa un Pedro. Pepa, a fertunada Pepa,                        15 muller do Xan que sabemos, mentras seu home traballa, ela lava os pés no rego, cátalle as pulgas ó gato, peitea os longos cabelos,                    20 bótalles millo ás galiñas, marmura co irmán do crego, mira si hai ovos no niño, bota un o...

PRONOMES PERSOAIS

Sabías que o Entroido galego é un dos máis orixinais do mundo? E por que?   Investiguemos sobre este ciclo que prepara unha boa Entrada (Entoido) da primavera. Unha festa pagá que sobreviviu grazas ao Cristianismo, grazas a denominada Coresma, ese período de corenta días que se sitúa despois do Entroido e no que se realiza un xexún (deixar de tomar carne cada venres)  como forma de mostrar respecto para ceberar logo a morte e resurrección de Cristo coincidindo coa primeira lúa chea da primavera  que sempre debe coincidir coa denominada Semana Santa.  A presión do Cristianismo na Europa  Occidental permitiu logo a conservación dese período caótico de máscaras e grandes comidas que se denomina Entroido. En Galicia celébrase o Entroido máis longo do mundo que comeza xusto despois do día de Reis (6 de xaneiro) e remata no día de martes de Entroido. O xeito no que se celebra tradicionalmente en Galicia  o Entroido ten que ver cunha cantidade moi diversa de ...

  Oración  Que é unha oración?   Un enunciado con sentido completo, o sentido completo débese  ao predicado cuxo núcleo é un verbo.  SUXEITO E PREDICADO

 VERBOS REGULARES EN GALEGO