NADAL DE LUÍNTRA
fermosa canda ela San Xosé a acompaña.
Chegaron a Belén e pediron pousada,
responderon desde dentro con voz alborotada
-Quen chama a miña porta, quen a miña porta
chama?
-Somos Xosé e María que pedimos pousada
- Se traen cartos que entren e se non que se
vaian.
- Cartos non traerei máis que real de prata
-Iso é poucos cartos, pídano noutra parte.
San Xosé se apenaba, María o consolaba.
Non te apenes Xosé, non te apenes por nada,
que máis cartos ti queres que Isto que me
acompaña?
- Por que son trece os días do ano nos que as noites son máis longas e vemos por máis tempo á lúa.
- Por que se celebra o Nadal que son tamén trece lúas ou noites as que van desde o 24 de decembro ata o 6 de xaneiro, da Noiteboa a de Reis.
- Por que tamén son trece os meses lunares que se agochan nun ciclo anual do sol de 365 días e case 6 horas.
- Por que podemos nomear polo menos trece tipos de costumes que se producen nestas datas na tradición oral galega:
As trece lúas conforman o ciclo de Nadal que arredor do Solsticio de Inverno e as súas vellas tradicións fusionadas co Cristianismo viven na tradición de Galicia.
Hoxe celebramos as festas do nacemento de
Xesús, a Luz e a Vida, os primeiros cristiáns fixéronas coincidir co Solsticio
de inverno.
O SOL E A LÚA E O NADAL
O ano solar de 365 días (a non ser o bisexto de 366) e o ano lunar 354 días (logo o ano solar son case 13 ciclos da lúa) non coinciden.
Da noite de Nadal (24 decembro) á de Reis (6 de xaneiro) van 13 lúas tamén.
Os deuses do sol no Mediterráneo (como o
exipcio Horus ou grego Helios, tamén romanos, hindús, tibetanos…) celebrados no
solsticio de inverno como Xesús Cristo.
CELEBRACIÓNS DE GALICIA NAS TRECE LÚAS
24 Nadal: Nacementos e Noiteboa
Tizón de Nadal
Bacallau e pan de noces
Roldas de paxoliñas, vilancicos e a misa do
galo.
Nadais e aguinaldos.
28 de decembro: Santos Inocentes, cornos e outras
trasnadas.
31 de decembro: Noitevella.
Lumeiras e o Apalpador.
Aninovos e Manueles.
A Noite de Reis do 5 de xaneiro.
Cantos e Danzas de Reis (Fin do mundo,
Reixes do Cebreiro… precedentes do Entroido)
Pero de onde saíron logo a arboriña de Nadal e Papá Noel?
Unha panxoliña de Neda para cantar todas e todos:
Os tres Reis Magos veñen a Marín
traen agasallos para ti e pra min.
Desde Cantodarea
á praia de Mogor,
haiche moita xente
esperan ó Apalpador.
Hoxe imos cantar os nenos do SEI
unha panxoliña para os treis reis
con mazapáns, polvoróns e turróns
celebramos con moita xente
que chega o Apalpador
Comentarios